Muziek.nl

Eén lange avond progressieve rock en triphop die van een kalm doch zelfverzekerd begin ontaardde in een hypnotizerend spektakel dat op geen van de aanwezigen in het Utrechtse Tivoli zijn uitwerking mistte afgelopen zaterdagavond. Het ontelbaarkoppige Engelse gezelschap dat zich Archive noemt kwam langs in de Domstad en liet er een indruk achter die niet snel zal vervagen. Hypnosemuziek van de meeste doeltreffende pendel, die ook nog eens drie uur duurde omdat de band, die zelf twee uren volmaakte, in zekere zin ook het eigen voorprogramma verzorgde.


Driemansformatie BirdPen was namelijk dat voorprogramma, en die band is een zijproject van Archive’s zanger/gitarist Dave Penney. BirdPen richt zich muzikaal gezien op (prog)rock met een vleugje triphop, terwijl Archive het wat meer andersom aanpakt. De twee acts vulden elkaar feilloos aan. Rustig opbouwend maakte BirdPen het binnenstromende bezoek voorzichtig los, terwijl de hoofdact langzaam maar doeltreffend het zeer gemeleerde publiek van kinderen tot senioren (!) moeiteloos in een staat van muzikale extase bracht. En dat nota bene met bijzonder zwaarmoedige boodschappen.

Archive is een band met een rommelig verleden. Actief sinds 1996, maar in verschillende samenstellingen die al dan niet lekker met elkaar door één deur konden. Na het definitieve vertrek van zanger Craig Walker in 2006 en de terugkeer van rapper Rosko John eerder dit jaar, lijkt er weer een stabiel gezelschap op de planken te staan. Maar wat kan er eigenlijk mis gaan als je drummer Smiley heet? In Tivoli staat er met acht man op het podium in ieder geval een solide geheel dat zich uitleeft in hun muziek en er zelf net zo veel in op lijkt te gaan als de goed gevulde vloer voor hun neus. Geloven in je eigen werk én dat zelfverzekerd over kunnen brengen: het is een gouden combinatie.

Openingsnummer Controlling Crowds zet meteen de donkere toon van de avond. Pink Floyds Another Brick in the Wall, maar dan met electronische invloeden. Het idee is hetzelfde: de gedwongen creatie van ideale leden van de samenleving en de macht van de massa baart de band ernstige zorgen, een thema dat ook in nummers als Dangervisit sterk naar voren komt. Het dwingend herhaalde “Feel! Trust! Obey! Sing along! Sing along!” werkt bijna beangstigend. Videoclips op de achtergrond, onder andere van marcherende mannen in hazard suits, completeren het plaatje. Het maakt Archive tot het boze broertje van Massive Attack, gedreven door Orwelliaanse ideeën die Pink Floyd decennia terug ook al aan de kaak stelde met hun progressieve rock. Het toevoegen van triphop en andere electronica zorgt voor een bijzondere evolutie die een zuigende werking heeft op het publiek en ondertussen stof tot nadenken aanlevert in een knap neergezette combinatie van muziek en gedachtengoed.



Het is echter bovenal de bevlieging van de band die het optreden en de boodschappen daarin tot leven brengt. Met een weinig vertoond vuur staat de band zichzelf ingespannen dansend en bewegend in het zweet te werken. Microfoons en gitaren wisselen veelvuldig van hand, eenstemmig gaat naar meerstemmig en zangeres Maria Q, niet lijfelijk aanwezig, biedt extra ondersteuning via het podiumbrede videoscherm. De enige stijlbreuk die Archive zichzelf toestaat is de inbreng van rapper Rosko John. Het zorgt voor variatie, maar is – ondanks de prima uitvoering door John – niet per sé van meerwaarde binnen het geheel, omdat het een bepaalde agressie aan de dag legt die de boel soms net te veel op scherp zet en minder ruimte laat voor een vrije gedachtengang in de zaal.

Tijdens setafsluiter Funeral verlaten de acht bandleden één voor één het podium, drummer Smiley als laatste. Die slim gespeelde afbouw leidt tot dermate veel en aanhoudend gejuich en applaus, dat de hele band binnen de minuut weer terug op het podium staat om nog een half uur uit te trekken voor een vier nummers durende toegift, waarin vooral System indrukwekkend wordt neergezet. Mogwai op steroïden, zo klinkt het, met weer die beangstigende teksten: “This system is too much/It breaks me down and makes you suck/Fuck, now I am twisted/This system makes me hurt you.” Met een vol uitgehaald Again sluiten de Londenaren vervolgens hun twee uur durende spektakel af. Een knip in de vingers en een druk op het lichtknopje en het publiek wordt weer met beide benen terug in de werkelijkheid geplant. Een concert van Archive is een hypnosesessie die je zodra hij is afgelopen eigenlijk meteen opnieuw wil ondergaan.

Setlist
Controlling Crowds
Bullets
Words On Signs
Dangervisit
Quiet Time
Collapse/Collide
Clones
Bastardised Ink
Kings Of Speed
Lines
The Empty Bottle
Funeral

Encore:
Londinium
Numb
System
Again


Controlling Crowds is verkrijgbaar in onze shop.

Gezien: BirdPen en Archive op zaterdag 24 oktober 2009 in Tivoli Oudegracht, Utrecht.