Muziek.nl

40 jaar Pinkpop: interview Jan Smeets

Dieter van den Bergh - foto's Loe Beerens | Achtergrondartikelen | 11 mei 2009
Reacties(1)

Van 30 mei tot en met 1 juni vindt in Landgraaf de 40e editie van Pinkpop plaats. De toppers: Depeche Mode en Bruce Springsteen & E Street Band. Op het hoofdkwartier in Geleen sprak Muziek.nl met oprichter en jubilerend festivaldirecteur Jan Smeets. Over hoogte- en dieptepunten, drugs en dure acts, motherfuckers & assholes.

Loe Beerens

Tevreden met de line-up dit jaar?
“We kijken altijd naar het laatste festival. 2008 was een recordeditie, met 94 duizend unieke bezoekers. In alle opzichten een absoluut succes. Hoe ga je dat overtreffen? Een kwestie van aanbod en natuurlijk budget, dat nog steeds kleiner is dan Rock Werchter. Vorig jaar domineerde de rock, met Metallica, Foo Fighters, Queens of The Stone Age en Rage Against The Machine. Dat is even slikken, want die zullen dit jaar niet komen. Zeker tienduizend rockgerichte mensen zullen dit jaar niet komen. Maar Bruce [Springsteen] compenseert dat ruimschoots.”

Bruce Springsteen, de kers op de verjaardagsstaart van 40 jaar Pinkpop….
“Absoluut! Veertig jaar Pinkpop in vijftig jaar popmuziek. We zochten naar iconen die hun stempel op de popmuziek hebben gedrukt. Bob Dylan of Neil Young bijvoorbeeld of Tom Petty, die op één van de eerste Pinkpop-edities stond. Het was allemaal onmogelijk. Bruce werd niet eens genoemd. Hij staat in

het rijtje ‘totaal onmogelijk’. Doet nóóit festivals. Is van het kaliber Prince, Paul McCartney, U2, AC/DC. Spelen alleen voor eigen publiek. Die vráág je dan ook niet, dat is een ongeschreven wet. Depeche Mode is een uitzondering. Nu stond er al een tournee van Bruce gepland en een optreden in het Gelredome. Maar belangrijker: het gerucht ging dat hij op het Glastonbury Festival zou optreden. Leon Ramakers [oud-Mojo-topman], godfather van het popconcert in Nederland, kwam met het idee en die is er op mijn verzoek mee aan de slag gegaan. Die belde met de manager: ‘What about Pinkpop?’ ‘We never do festivals’, was het resolute antwoord. Uiteindelijk hebben ze toch toegezegd. In één woord: ge-wel-dig!”

---

Pinkpop hoopt dit jaar op bijna honderdduizend bezoekers; heel wat anders dan de twintigduizend mensen op de editie van 2005…
“Dat was echt een rampeditie ja, en dat trek ik me mezelf nog het meeste aan. Er was geen goed programma te krijgen. Pinksteren viel extreem vroeg, er zat een veel te groot gat tussen Pinkpop en Rock Am Ring. We kregen geen acts, maar Pinkpop verplaatsen? No way! Stond ik daar in Paradiso met slechts 21 namen. ‘Waar is de rest?’, vroegen de media zich af. ‘Ja ja mensen, daar wordt hard aan gewerkt.’ Toen begon iemand op een site over Maxi Priest; ‘waarom staat die kutband er al weer?’ Bleek al de vijfde keer. Media namen dat over en er ontstond een sfeer van Pinkpopje pesten. Ik heb overwogen om te stoppen toen, ja eerlijk. Na 2005 hebben we een groter programmabudget beschikbaar gesteld. Inmiddels zitten we boven de vier miljoen euro. Ach, achteraf zijn we slechts twee keer onderuit gegaan; in 1985 en 2005. Dat is niet veel in veertig jaar tijd. [lachend] Feyenoord heeft vaker verloren.”

De muzikale hoogtepunten in 40 jaar Pinkpop?
“Ach, zoveel. Zoveel… The Police in 1979, legendarisch! Sinéad O’Connor, 1988. Als je haar zag staan, alleen met haar gitaar. Een heel veld stond ademloos toe te kijken tijdens Troy. Kippenvel man, niet normaal. Het eerste optreden van Alanis Morissette in 1996. Die power! De derde keer wist ze geen deuk meer in een pakje boter te slaan. De verrassing van het eerste moment bleek ook bij anderen vaak het sterkst. Counting Crows, Rage Against The Machine, Urban Dance Squad, noem maar op. De laatste twee waren verantwoordelijk voor twee van de drie officiële aardbevingen die we op Pinkpop veroorzaakte. Een kracht van 1,2 op de schaal van Richter, geweldig toch?”

De dieptepunten?
“Kijk, het is echt lullig als een band niet op tijd wil stoppen. Zeker als die lui ook nog ’s veel te diep met hun neus in de suikerpot hebben gezeten. The Cult was afsluiter op maandag en wilde niet van het podium gaan. Stoned as can be stonden ze op het podium. Ik ben woest geworden, smeet met de microfoon. ‘En nu stoppen! Pinkpop is op maandag en niet op dinsdag!’ Onze vergunning kwamen ernstig in gevaar. Het was zeker kwart over twaalf toen ze uiteindelijk stopte. Thelonius Monster, nog zo iets. Die zanger klimt gewoon op het dak. Had Herman Brood avant-la-lettre kunnen zijn! Jezus, ik moet er niet aan denken dat hij naar beneden gevallen zou zijn. Ook erg, The Specials, Pinkpop 1980. Die lui zaten gewoon het publiek op te naaien. ‘You motherfuckers, fuck the barriers’. Als je praat over assholes…. zij dus. Nooit meer op Pinkpop. Ja, en natuurlijk de laveloze Shane MacGowan, 1995. Ook dat blijft bij.”

Kun je van zo’n voorval met MacGowan toch niet stiekem een beetje genieten? Dergelijke randverschijnselen horen toch ook bij de rock ’n roll? En levert mooi weer publiciteit op…
“Ja, negatieve publiciteit. Daar kan ik dus niet van genieten, nee, ik baal daar enorm van. Ik wil dat de goegemeente positief blijft over popmuziek, dat is mijn missie. Het zal wel mijn zwanenzang worden, maar ik zet me al tientallen jaren in voor de emancipatie van popmuziek. Er wordt miljoenen van ons geld gestoken in zogenaamd keurige klassieke muziek. Maar weet je waar ze het in de opera over hebben? Over bigamie bijvoorbeeld, dat is toch ook één grote hoererij! De mensen die daar van houden gaan wel zeuren over de zogenaamd schadelijke of onfatsoenlijke tekst van een popliedje. Of over drugsgebruik. Nou, ik durf keihard te stellen dat er bijna geen drugs worden gebruikt op Pinkpop. En gerookt wordt er ook niet meer dan normaal. We hebben een zero tolerance-beleid. Is ons opgelegd, maar ik sta helemaal achter die principes. Ik ben zelf nog nooit dronken geweest, heb geen drugs gebruikt, rook niet. Van mij mogen ze zo een algeheel rookverbod instellen zodat er ook op Pinkpop niet meer gerookt mag worden.”

---

Grootste blunder?
“Sugababes was niet handig. Was een beetje geïnspireerd op Glastonbury. Een raar maar uniek festival, dat soms de meest gekke dingen deed, zoals Kylie Minogue neerzetten. Dat durfde ik niet, maar The Sugababes wilde ik wel proberen. Het werd een drama. Vooral artistiek gezien dan.”

Duurste act ooit?
“Het is een ongeschreven regel dat je de gages van bands niet openbaar maakt. Dat heeft ook te maken met het buitenland, waar artiesten vaak meer krijgen, bijvoorbeeld in Duitsland en Engeland. Maar goed, Metallica was de duurste act ooit. Dan Bruce Springsteen, dan Red Hot Chilli Peppers. En Depeche Mode, die zijn ook vreselijk duur man! We hebben speciaal voor hun enorme lichtinstallatie het gigantische en peperdure podium van Metallica gehandhaafd. Terwijl zelfs Bruce en zijn band prima op het oude podium hadden gepast. The Stranglers was in 1985 trouwens de eerste band die duurder dan honderdduizend gulden was. Ze wilden het geld per se contant cashen. Na drie kwartier spelen zaten ze met hun koffers vol geld weer in het vliegtuig terug. Daar heb ik wel een zuur gevoel aan over gehouden.”

In hoeverre laat je het lot van Pinkpop over aan Mojo? Bemoeit Jan Smeets zich ook nog persoonlijk met het programma?
“Zeker wel, Pinkpop is niet van Mojo, ze programmeren en boeken. Ook ik volg de bladen, zoals NME bijvoorbeeld, ik luister Radio 3FM, Kink FM en Studio Brussel. Hoor ik een mooi liedje; wie is het? Even onthouden. Zie ik later in de NME een advertentie van die band, met overal ‘sold out’ achter. Dan bel ik Rob Trommelen, voorzitter dan de programmacommissie bij Mojo Concerts; jongen, hebben we dat bandje? Ik ga ook veel naar concerten. Tijdens Noorderslag bijvoorbeeld loop ik een tigtal zaaltjes af. Vorig jaar trof ik daar in Huize Maas The Tings Tings. Ik liep daar ook Steve Strange tegen het lijf, manager van Coldplay en Snow Patrol en dus ook van The Tings Tings, zo blijkt. We kennen elkaar goed. Leuk bandje vond ik, The Tings Tings, dus heb ik ook nog even met de zangeres staan praten. Ik liet haar een foto van een vol Pinkpopterrein zien. Ik zei: ‘Maybe you’re on Pinkpop once in your life.’ [lachend] Het duurde voor haar niet langer dan een jaar. Coldplay gaat naar Werchter dit jaar. ‘Kunnen wij niet betalen’, zei ik tegen Steve Strange. ‘Okay, maar dan krijg jij wel Snow Patrol van mij’, zei hij. Die persoonlijke contacten zijn goud waard.”

Als Jan Smeets het voor het zeggen had, wat kregen we dan te zien op Pinkpop?
“Haha, ik vrees dat ik dan heel exhibitionistisch ga worden. En nostalgisch. The Everly Brothers, dertig minuten op Pinkpop, lijkt me geweldig! When Will I Be Loved staat roestvast op nummer één in mijn persoonlijke top tien. Gevolgd door Working Class Hero van Lennon en Man in the Long Black Coat van Dylan trouwens. Of, nu komt het, Dolly Parton. ‘Vanwege haar dikke tieten zeker’, roept iedereen dan meteen. Nee dus, vanwege haar muziek. Lijkt me geweldig als vijftigduizend mensen Jolene staan mee te zingen. Ik heb ook een zwak voor reggae. Ziggy Marley zou ik nog wel willen hebben. Ik heb ooit Bob nog gedaan in de ijshal hier in Geleen. Maar wie zit hier nog op te wachten? [Lachend] Soms wel jammer dat ik daar bij stil moet staan.”