Muziek.nl

Interview met Christian Scott

Bart Nijman | Achtergrondartikelen | 10 februari 2010

Ondanks dat de composities op het nieuwe album Yesterday You Said Tomorrow van de getalenteerde jazztrompettist Christian Scott (26) geen tekst bevatten, laat hun betekenis weinig te raden over. Dat is te danken aan de titels, die verwijzen naar machtsmisbruikende agenten (K.K.P.D.), slavernijpraktijken in gevangenissen (Angola, LA & the 13th Amendment) of naar Amerikaans politiek falen in het algemeen (American’t). Scott licht die titels graag uitgebreid toe, waarbij de muzikant het gebruik van krachttermen niet schuwt. “Men zegt dat ik politiek bedrijf, maar ik zeg gewoon wat ik denk over dingen die ik zie.

Christian Scott

Het interview met Christian Scott heeft plaats in het verder lege restaurant van het Mövenpickhotel, aan het IJ naast het Bimhuis in Amsterdam. De modieus geklede Amerikaan (kortgeknipt haar, wit pareltje in het linkeroor) heeft een open gezicht en oogt ontspannen maar alert. Hij noemt Amsterdam één van zijn favoriete plekken in de wereld. “Top drie, denk ik. Ondanks de duidelijk aanwezige geschiedenis is hier altijd vooruitgang. Je ziet het in de ogen van de mensen.” Van de ‘grijze’ wietwetgeving begrijpt hij echter niet veel: “Je mag het wel roken, maar niet telen en verkopen? Dat klopt niet. Legaliseer het. Niemand die een knokpartij begint als-ie high is. Dronken mensen, die beginnen knokpartijen.” In één adem volgt de eerste sneer naar de ex-drankverslaafde George W. Bush: “Dronken mensen beginnen oorlogen als ze de kans krijgen. Maar dáár hoor je nooit iemand over.”



Hij zakt

even onderuit en kijkt naar buiten, naar de dikke mist die boven het IJ hangt. “You gotta love fog. Het leert je om op je gevoel te vertrouwen”, mijmert hij. Daar blijft het bij qua poëzie, want aan de hand van zijn eigen songtitels ontwikkelt het gesprek zich tot een van persoonlijke ervaringen doorspekte politieke uiteenzetting. “Sommige dingen moet je meemaken om het te zien en te geloven. Je kunt je er niet druk over maken als je het nooit hebt ondergaan.” Hier spreekt een man die opgroeide in het Ninth Ward, een arme wijk in New Orleans die in 2005 zwaar getroffen werd door orkaan Katrina. De wijk leerde hem harde lessen, maar heeft van de muzikant geen ‘boze predikant’ gemaakt. “Laat ik vooropstellen dat mensen niet dezelfde betekenis aan mijn composities hoeven te geven als ik doe. Voor mij staat K.K.P.D. voor negatieve ervaringen met de politie in New Orleans (de afkorting staat voor Ku Klux Police Department – BN), maar voor mijn part herinnert het iemand aan de aanraking van zijn grootmoeder. Dat is iets wat de luisteraar zelf moet beslissen. Als je mensen iets geeft, ook muziek, dan is het van hen en mogen ze er mee doen wat ze willen. Maar als ik al mijn nummers ‘Untitled’ had genoemd, hadden mensen ook wel begrepen dat ze naar iets ánders luisterden. Ik denk echt dat het album die kracht heeft. De songtitels zijn enkel om aan te geven vanuit welke eigen ervaringen ik de nummers gemaakt heb. Maar het maakt niet uit hoe je iets noemt, zolang het maar gevoel oproept en aan het denken zet.”

---

Desalniettemin vragen sommige titels toch om uitleg. In de drie kwartier dat het gesprek duurt, lukt het ternauwernood om er vier aan Scott voor te leggen: per titel volgt een ruime uitleg. Wie wil dat het over zijn muziek gaat, moet maar naar een optreden gaan om hem te horen ‘fluisteren’ door zijn trompet Katrina. Naast het podium overheersen namelijk vooral zijn sociale en politieke betrokkenheid, waar hij gedreven en zonder terughoudendheid over vertelt.

K.K.P.D.
“Ik werd ooit aangehouden zonder reden. Die agenten probeerden me te kleineren, maar ik liet me niet pakken. ‘Als je niet meewerkt, maken we je af’, zeiden ze. ‘Schiet maar’, zei ik. Als je op je elfde je beste vriend in het gezicht geschoten ziet worden, ben je van een paar little girls met politiepenningen niet bang. Ik ben een man, nobody cuts off my balls. Maar ik ben zwart, bevond me buiten mijn eigen wijk en het was donker.” Scott neemt het woord ‘racisme’ niet in de mond, maar zijn verzuchting “Het lijkt me duidelijk waarom ze me aanhielden” spreekt boekdelen. “Het zijn niet allemaal lafaards. Er zijn er genoeg die constructief bezig zijn en zich kwetsbaar opstellen door ergens kracht en energie in te steken. Jezelf presenteren vanuit je goede krachten, daar verlicht je mensen mee. Pesten is te makkelijk. Die agenten die ik tegen kwam, wilden enkel pesten. Ik overleefde het en schreef er een liedje over. Dat nummer klinkt somber en donker, maar is positief. Ik had een .45 in mijn dashboardkastje liggen. Ik had die agenten neer kunnen schieten, of zij mij."

"Dat is niet gebeurd en nu eindigt het verhaal in een donker nummer, maar dat is dus in verhouding juist ontzettend positief. It’s a matter of perspective. Ik probeer dus niet om mensen tegen de politie op te jutten. Wat ik wél kan zeggen, is dat deze agenten in dat gebied gemiddeld genomen fucked up zijn. En dat iemand daar eens een onderzoek naar moet doen. Maar ik zou nooit zeggen dat je agenten moet vermoorden, want er zijn gekken genoeg die daar naar zouden handelen. Je kunt niet tegen mensen zeggen dat ze een ander mens moeten vermoorden omdat ie toevallig een penning draagt. Zo zit mijn muziek ook in elkaar. Je kunt niet zeggen ‘Oh dat is dit of dat’, want ik zeg dus niets. Men moet er zelf iets van maken. Maar ik denk niet aan negatieve shit als ik mensen mijn muziek geef. Muziek heeft namelijk kracht en je moet voorzichtig zijn met de energie die je verspreidt, want muziek kan gevaarlijk zijn. Je moet muziek maken met liefde in je hart, want waarom zou je willen dat iemand een ander kwaad gaat doen?”



The Eraser
Opener K.K.P.D. wordt op de plaat gevolgd door een cover van een solonummer van Thom Yorke (Radiohead), The Eraser. “Waarom die cover? Easy: I like Thom Yorke. Ik was op een feestje, hoorde dit nummer, vond het bij me passen en maakte een eigen versie. Het heeft niks met jazz te maken, maar dat hoeft ook niet. Jazz is gewoon een woord dat door een marketing-eikel is bedacht zodat hij het in handig verkoopbare blokjes kon stoppen, maar je kunt muziek niet zo definiëren. De grap is dat ik door mijn songtitels altijd om uitleg word gevraagd, maar in sommige gevallen is er gewoon niets uit te leggen. Het is gewoon mijn interpretatie van zijn ervaring. I think Thom Yorke is a human animal that makes music and that particular song touched me.”

---

Angola, LA & the 13th Amendment
“In gevangenissen is slavenarbeid nog wettelijk toegestaan. Angola is een gevangenis in Louisiana die bovendien in private handen is. Dat maakt de eigenaar in mijn ogen een slavendrijver, een plantagebaas die met de wet aan zijn zijde wegkomt met wat hij doet. Het ergste is dat die gevangenis op exact dezelfde plek staat waar vroeger de grootste katoenplantage van de staat stond. Denken ze nou echt dat mensen zo fucking stupid zijn dat ze dat niet fucking weten?” Heel even verheft Scott zijn stem, maar die felheid verdwijnt net zo snel als hij opkwam, om plaats te maken voor een hele serieuze toon. “Hadden ze die gevangenis niet een paar mijl verderop kunnen bouwen? Dit zegt iets hoor, dit gaat diep. Iedereen zou er een probleem mee moeten hebben als iemand anderen tot slaven maakt.”

“Als je een misdaad begaat, moet je gestraft worden. Maar aan rehabilitatie wordt niets gedaan, terwijl die gevangenen wel als werkslaven worden ingezet. Ik ken daarnaast mensen die lange straffen uitzitten voor kleine vergrijpen. Gewoon omdat ze gearresteerd zijn door die lafaards waar ik het eerder over had. Die zoeken een reden, en vinden die vaak ook nog. Ondertussen is zeventig procent van de gevangenen zwart. Maar mensen die een demografisch cijfer gebruiken om aan te tonen dat zwarten per definitie meer misdaden plegen, die zijn niet goed wijs. Ik voerde ooit een gesprek met iemand die beweerde dat het bewezen is dat zwarten meer aanleg hebben voor diefstal. Ik vroeg waar zijn voorouders vandaan kwamen. ‘Portugal’, zei hij. Ik zei: ‘Jij kunt mij niets vertellen over diefstal. Jij hebt mij gestolen en hierheen gebracht. What the fuck ga jij mij over diefstal vertellen?’ Wat een onzin!”



American’t
“Amerikanen geven mensen graag de kans om hun wereld te verkloten. Zo van ‘Hmm, het gaat best goed nu, laten we eens zien of deze vent de boel kapot kan krijgen.’ Clinton liet het land goed achter, maar Bush kreeg uitgebreid de kans om het kapot te maken. Van een biljoenenoverschot naar een biljoenentekort en niemand die er wat van zei. Lafaards. Bush zit ondertussen op zijn plantage (!) te chillen, terwijl Obama het vuur na aan de schenen gelegd wordt omdat hij wél wil zorgen dat iedereen een ziektekostenverzekering krijgt. Onvoorstelbaar. Hij wordt kapot gemaakt omdat hij het wil proberen. In de acht jaren vóór Obama hadden we überhaupt geen regering. Ik vergelijk hem daarom met een loodgieter die je belt als je WC verstopt zit. Zo’n loodgieter komt dan met een ontstopper, maar je hebt de verstopping te lang genegeerd, dus hij heeft een grotere ontstopper nodig. Vervolgens verwijt je hem dat hij zijn werk niet goed doet. Maar je hebt dus wel zelf eerst die pot volgescheten. Ach, aan het eind van de dag zullen veel mensen wel doorhebben dat ze stom geweest zijn. Sommigen zullen dat toegeven, de meesten gaan vervolgens op dezelfde voet verder. Because Americans are idiots. You can print that.”

Klik hier voor Scott's nieuwe album in de Muziek.nl webwinkel.


Website:
www.christianscott.net